Kanıt politikası

Yazan: Fatih

Her iddianın bir statüsü vardır ve statü, o iddianın ne kadar ağırlık taşıyabileceğini söyler. Bu etiketler süs değildir: mekanik bir denetim, statüsü düşük bir iddianın kesin dille kullanılmasını engeller.

Statü	Anlamı	Nerede kullanılabilir
verified	Birincil kaynak ya da iki bağımsız kaynak doğruladı	Her yerde
observed	İkincil kaynaklı tek ölçüm	Kaynağı belirtilerek
hypothesis	Türetme ya da zayıf kaynak	Kesin dille kullanılamaz
expired	Ölçüm tarihi geçti	Hiçbir canlı metin dayanamaz
superseded	Sonraki ölçüm çürüttü	Hiçbir canlı metin dayanamaz

Silmiyoruz

expired ve superseded satırlar silinmez. Yanılmış olmak kayıtta kalır; aksi hâlde “hep haklıydık” görüntüsü üretilebilirdi. Düzeltmeler ayrıca Düzeltmeler sayfasında toplanır.

Bir örnek — kendi hatamız

Erken bir taslakta Türkiye’nin kripto benimsemesinde dünya birincisi olduğu yazılmıştı. Ölçüldüğünde doğrusu farklı çıktı: Chainalysis’in 2025 sıralamasında Türkiye 14. sırada, bölgesinde birinci. Yanlış cümle düzeltildi ve gerekçesi kayda geçti. Bu sayfanın var olma sebebi tam olarak budur.

Ölçemediğimizi söyleriz

Bir şeyi ölçemediğimizde “muhtemelen” demeyiz; “ölçemedik” deriz ve neden ölçemediğimizi yazarız. Bir kaynağın bize kapısını kapatması, o kaynak hakkında hüküm vermemizi meşru kılmaz.